جستجوی همکاران

روان کاوی لاکانی

روانشناسی در ژاپن، چین و تایوان؛ پدیده‌ای متفاوت در دنیا- بخش دوم

یادداشت از: دکتر کامران علی پناهی

آنچه در بطن تفکر و فرهنگ چین و ژاپن قرار دارد، منجر به تفاوتی واضح در برداشت آن‌ها از روانشناسی با کشورهای دیگر خصوصاً غرب می‌شود. برای مثال، موضوع عدم جدایی ذهن از بدن از مواردی است که در فرهنگ چین و تا حدی ژاپن وجود دارد. در فرهنگ چین و ژاپن، جدایی ذهن از بدن وجود ندارد و به این ترتیب، مفهوم عرفانی و مذهبی روح در فرهنگ آن‌ها دیده نمی‌شود یا اگر وجود دارد، وابسته به بدن است. به‌نظر می‌رسد یکی از دلایل عدم گرایش به درمان روان‌شناختی در میان چینی‌ها و به میزان کمتری در ژاپنی‌ها، ریشه در باورهای فرهنگی آنان دارد.

ادامه مطلب

روانشناسی در ژاپن، چین و تایوان؛ پدیده‌ای متفاوت در دنیا- بخش اول

یادداشت از: دکتر کامران علی پناهی

مسئلۀ روانشناسی در ژاپن ، چین و تایوان تفاوت چشمگیری با نقاط دیگر دنیا دارد که همیشه از نظر علمی- پژوهشی و بالینی سؤال‌برانگیز بوده است. آنچه در درک روانشناسی این سه کشور مهم است، توجه به زمینه‌های فرهنگی آن‌هاست. در این مجال کوتاه، به بررسی رشته روان‌شناسی در این سه کشور با نظر به فرهنگ حاکم بر آن‌ها خواهیم پرداخت.

ادامه مطلب

آگهی ترحیم وفات شاندور فرنچی روانکاو مجارستانی در سال ۱۹۳۳

زندگان و مردگان

شاندور مارائی

مترجم: دکتر کامران علیپناهی، روانکاو از آرژانتین

متنفرم از اینکه هر روز صبح روزنامه ها را مرور کنم؛ می ترسم از جواب دادن به تلفن: در این دوران، هفته ای نیست که در آن کسی از نزدیکانم از دنیا نرود. پس از این که سن و سال از جوانی بگذرد، جذابیتی که هر فرد از طرف دیگران احساس می کند شدیداً کاهش می یابد؛ همه یک جور می شوند. یک روز از خواب بلند شده و متوجه می شوی که از یک سو به شکل نا امید کننده ای تنها هستی و از سوی دیگر عضوی هستی از خانواده ای عجیب؛ حتی عجیب تر اینکه این خانواده ی آبا و اجدادی باشد: خیلی کم هستند از بین زندگان و مردگان افرادی که در این دنیای هرج و مرج با آنها ملاقات کرده باشی و روزی متوجه بشوی که بی وقفه با تو در ارتباط هستند.

ادامه مطلب

چرا روانشناسان در آرژانتین روانکاوی می شوند؟ گفتگو با دکتر کامران علی پناهی-۳

 دکتر کامران علی پناهی

فرهنگ آرژانتین طی هفتاد و چند سال گذشته سبب شده است نیاز به روانکاوی شدن وجود داشته باشد ولو برای هر روان شناس بالینی که رویکردش روانکاوی نیست. به عبارت دیگر، آن اندازه این فرهنگ در سطح اجتماع گسترده شده که حتی یک روانشناس که از روانکاوی به عنوان ابزار کاری اش استفاده نمی‌کند، برای رفع مسایل روحی خودش مجبور به روانکاوی شدن است.

این مسئله در آرژانتین بسیار شایع بوده و از راننده تاکسی تا کارگر ساده و کارمند معمولی، روانکاوی می‌شوند. بر عکس در کشوری مانند امریکا و اکثر کشورهای اروپایی، روانکاوی به نوعی تجملی و لوکس به حساب می‌آید و فقط قشر خاصی از جامعه می‌توانند روانکاوی شوند.

ادامه مطلب

روانشناسان در کشور آرژانتین چه می کنند؟ در گفتگو با دکتر کامران علی‌پناهی – ۲

 دکتر کامران علی پناهی

در ابتدای پیدایش روان‌شناسی در آرژانتین به عنوان رشته تحصیلی، به دلیل اینکه رویکرد دولت به مسائل رویکردی کلان بود، در نظام اجرایی به دوره کارشناسی رشته روان‌شناسی اهمیت بسیاری داده می‌شد که این مسئله هنوز هم در آرژانتین ادامه دارد. به عبارت دیگر، آرژانتین از معدود کشورهایی است که در آن بی اغراق، کارشناسی روان‌شناسی ارزش بیشتری از کارشناسی ارشد و دکتری دارد. بدین ترتیب، فردی که کارشناسی روان‌شناسی داشته باشد اجازه کار کردن به طور خصوصی و دولتی، بالینی و غیربالینی در زمینه‌های مختلف روان‌شناسی را دارد. اهمیت رشته کارشناسی تا آنجایی بود که حتی طول تحصیل این مقطع ۵ تا ۶ سال به همراه دوره‌های کارورزی بوده است و تدریس دروس این رشته را در ابتدا  روان‌پزشکان و روانکاوان به عهده داشتند.

ادامه مطلب

سیر تحول رشته و حرفه روانشناسی در کشور آرژانتین در گفتگو با دکتر کامران علی پناهی

 دکتر کامران علی پناهی

موضوع کلی ما بررسی چالش‌ها و آسیب‌های موجود در رشته و حرفه روانشناسی در ایران است. ازجمله مواردی که در این زمینه راهگشاست، تجربه‌های مشابه در کشورهای دیگر است. اینکه آن‌ها چه مسیرهایی را در زمینه کاربردی‌سازی روان‌شناسی طی کرده، چه موانعی را پشت سر گذاشته‌اند و به چه موفقیت‌هایی در حرفه روانشناسی نائل شده‌اند. در این گفتگو که در چند بخش گزارش خواهد شد با دکتر کامران علی پناهی هم صحبت شدیم. موضوع گفتگوی ما بررسی وضعیت رشته و حرفه روانشناسی در کشور آرژانتین بود که متن پیش رو بخش اول آن است.

ادامه مطلب

روان کاوی بالینی از دیدگاه “ژاک لاکان”

دکترحسن مکارمی؛ روانکاو بالینی، پژوهشگر 

یک روانکاو بالینی لاکانی چگونه کار می‌کند؟

یک روانکاو بالینی لاکانی چگونه کار می‌کند؟ برای پاسخ به این پرسش، می‌بایست ابتدا ژاک لاکان (Jacques Lacan)، روان‌پزشک و روانکاو فرانسوی را شناخت و به نظریه‌های او از راه بررسی نوشته‌ها، سمینارها و تجربیات بالینی، گروهی و آموزشی او تا حدودی دست‌یافت. در این راه نیازمندیم تا برداشت‌های او را از ساختارگرایان نیمۀ دوم قرن بیستم مثل زیگموند فروید و فردیناند سوسور، و نیز مکتب روان‌پزشکی بی‌نظیر فرانسه بیشتر بشناسیم. و اینجاست که متوجه می‌شویم کار تا چه پایه دشوار است و نیازمند پیگیری.

ادامه مطلب

خوانشی لکانی از فانتزی، ناامیدی و امید

دکتر علی نیک‌جو

میل هرگز ارضا نمی‌شود؛ همواره به‌گونه‌ای کنایه‌آمیز جابه‌جا می‌شود. میل طبق بیان لکان همواره توهم آمیز و فریبنده هست‌. به این دلیل که همواره جای دیگری را خطاب می‌کند. همواره کس دیگری را آرزو می‌کند. چه آنکه، مدلول خیالی هرگز نمی‌تواند واقعی شود. واقعیت دستش را دور گلوی «فانتزی» می‌اندازد و آن‌قدر فشار می‌دهد که از نفس بیندازد. رویایی را خفه می‌کند که با آن راه می‌رویم، می‌نشینیم، می‌خوابیم، عاشق می‌شویم دردها را تاب می‌آوریم و در میان همه آنچه ما را به فنا دعوت می‌کند، بقا را می‌جوییم.

جمله معروفِ «این همان نبود که من می‌خواستم» درواقع اعتراضی است علیه ژوئیسانس محصّل و به‌دست‌آمده. همواره ژوئیسانسی که منتظرش بودیم فرسنگ‌ها با ژوئیسانسی که از آن خودکرده‌ایم فاصله دارد.

ادامه مطلب

افزایش فرهنگ آدمی برای ستیز با جنگ

روزنامه همدلی شماره: ۴۴۲ | تاریخ: سه شنبه ۲۷ مهر
دکتر حسن مکارمی
بدون پرداختن به مفهوم روان‌شناختی و فرهنگ، سخن از روانکاوی عملا ناممکن است. در گشایش سخن و برای روشن ساختن گفته‌ام شایسته است به نامه‌نگاری بین انیشتین و فروید بپردازیم. در سال ۱۹۳۲ آلبرت انیشتین که تجربه‌ جنگ جهانی اول را پشت سر خود داشت در نامه‌ای به زیگموند فروید نگرانی خود را از وضع جهان بیان می‌کند:« آقای فروید عزیز آیا در مقابل فاجعه‌ شوم جنگ راه نجاتی برای بشریت وجود دارد؟ چرا باید انسان‌ها این‌طور بی‌رحمانه همدیگر را بکشند؟ چرا تمام کوشش‌ها برای یک صلح پایدار به شکست منجر شده است؟ چرا انسان‌ها این‌قدر خونخوار و بی‌رحم هستند؟ چرا مردم اجازه می‌دهند دیکتاتورهای جانی و دیوانه از احساسات آنان سوء استفاده کنند وآنان را تا مرز جنون و کشتن همسایگان خود به کار برند؟آیا هدایت رشد روان انسان در جهتی که توان مقابله با جنون نفرت و نابودی را داشته باشد امکان‌پذیر است؟»

ادامه مطلب...

تغییر همچون ضربه روانی و مولد زخم روانی

دکتر حسن مکارمی. روانکاو لاکانی
مقدمه : تغییر یعنی زمان , گذر زمان. روان ما, مجموعه بسیار پیچیده ای است که ما را رهبری می کند و در هر لحظه زمانی برای ما تصمیم می گیرد. با گذر زمان , روان ما از بدو تولد و براساس ذات ژنتیک خود, ساخته می شود. بپذیریم که برای ساده تر کردن این دستگاه پیچیده , که بزرگترین ساختار تصمیم گیری حیات است, آن را به گونه ای به مدل های ساده قابل دسرسی در آوریم. یکی از دو مدل فروید را در اینجا بر می گزینیم. روان هر انسان سخنگوی آرزومند, از سه پاره تشکیل شده است.

ادامه مطلب...

چهار میدان روان‌شناختی

چهار میدان روان‌شناختی

روزنامه همدلی شماره: ۴۴۳ | تاریخ: چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۵

دکتر حسن مکارمی

 پیچیدگی‌های روان‌شناختی و حوزه‌های عملکرد آن؛ به‌گونه‌ای بسیار مختصر و گذرا روان‌کاوی، روان‌پزشکی، روان‌شناسی و روان‌درمانی آنچه به میدان روان‌شناختی مربوط می‌شود را می‌توان چنین نشان داد:
کاربردِ کلمه‌ «روان» در زبان پارسی معادل «PSY» در زبان‌های اروپایی را می‌توان نعمت زبان پارسی دانست. چه این کلمه، هم می‌تواند در قبال مفهوم «دستگاه روان» ـ یا ساختار عملکرد روان ـ مورد استفاده قرار گیرد و هم به عنوان پسوند و یا پیشوند برای کلیه مفاهیمی که به شکلی با روان سروکار دارند، همچون روان‌کاوی، روان‌شناسی، روان‌پزشکی، روان‌درمانی یا روان‌شناختی. چرا که کلمه‌ «روان» و در عین حال اسم مصدر فعل «رفتن»، این رابطه را به شکلی در جاری بودن مفهوم «روان» می‌رساند. به شکلی که «روان» هم در ما است، هم با ما است و هم در جایی دیگر، این مکان در اسطوره‌های ایرانی به شکلی زمین آسمانی است و در فرضیه‌های نوین روان‌کاوی مکتب لاکان همان دیگر یا دیگری یا دیگران است.

ادامه مطلب

plastic figure standing in front of a hole in a puzzle

قطره محال اندیش

قرار داشتیم که گاه به گاه پرسش و پاسخ با هموطنان را با شما قسمت کنم. نخست پرسش:
" با درود بر استاد گرامی
اگر درنگی دست داد، بنده را راه‌نمایی کنيد که اين بیت را از حافظ ، با نشانه‌گذاری و زير ـ و ـ زبرگذاریِ خوِدتان چه‌گونه می‌بايد خواند و برداشتِ‌تان را از اين ببنويسيد
خيال حوصله بحر می‌پزد هيهات
چه‌ها ست در سر اين قطره محال‌انديش
سپاس يوسف "

ادامه مقاله...

مقدمه ای کوتاه بر آموزش روانکاوی لاکانی از زبان دکتر حسن مکارمی- روانکاو لاکانی

در محفلی بسیار دوستانه و در حلقه ای از شاگردان قدیم و جدید استاد در کلینیک روان پژوه مشهد، دکتر حسن مکارمی پس از شنیدن تجربه هر یک از شاگردان از مدتی که با وی گذرانده اند و آنچه آموخته اند از روش و منش ایشان و آموزه های لاکان، به زبانی بسیار ساده و شیرین شهدی از گلستان روان کاوی را در کام شاگردانشان ریختند که با هم می شنویم.

 

دانلود فایل صوتی