درباره روانپژوه
روانپژوه فعالیت خود را در سال ۱۳۸۷، با مدیریت و مسئولیت فنی دکتر علی پژوهنده، بهعنوان کلینیک مشاوره و خدمات روانشناختی تحت نظارت سازمان بهزیستی در مشهد آغاز کرد. آنچه در ابتدا مجموعهای برای ارائه خدمات روانشناختی و رواندرمانی بود، بهتدریج هویت تخصصی خود را در روانکاوی، رواندرمانی تحلیلی، آموزش و سوپرویژن پیدا کرد. از سال ۱۳۹۳، آموزش نظاممند و تربیت رواندرمانگران تحلیلی به یکی از محورهای اصلی فعالیت روانپژوه تبدیل شد و در ادامه، مدرسه روانکاوی روانپژوه بهعنوان بخش آموزشی، پژوهشی و روانکاوانه این مجموعه شکل گرفت.
امروز روانپژوه بیش از آنکه یک مرکز عمومی مشاوره باشد، فضایی برای درمان، آموزش، اندیشیدن و پژوهش در حوزه روانکاوی است. در این مدرسه، روانکاوی صرفاً مجموعهای از نظریهها یا تکنیکهای درمانی تلقی نمیشود، بلکه شیوهای برای شنیدن، مشاهدهکردن و اندیشیدن به زندگی روانی است؛ شیوهای که مستلزم مطالعه عمیق نظری، تجربه بالینی، سوپرویژن مستمر، تحلیل شخصی و پایبندی جدی به اصول اخلاق حرفهای است.
مدرسه روانکاوی روانپژوه
مدرسه روانکاوی روانپژوه با هدف ایجاد پیوندی زنده میان نظریه و تجربه بالینی تأسیس شده است. برنامههای آموزشی مدرسه از مطالعه دقیق آثار بنیانگذاران روانکاوی آغاز میشوند و تا بررسی رویکردهای معاصر، روابط ابژه، گروهدرمانی تحلیلی، تروما، زمان سوبژکتیو و هستی شناسانه، رویا، انتقال، انتقال متقابل و چارچوب درمان ادامه مییابند.
در این مدرسه، آموزش روانکاوی به انتقال محفوظات نظری محدود نمیشود. دانشپژوهان میآموزند که چگونه متن روانکاوانه را دقیق بخوانند، تجربه بالینی را صورتبندی کنند، در برابر پیچیدگی و نادانستگی تحمل بیشتری پیدا کنند و فرایندهای ناآگاه را در رابطه درمانی، گروه و نهاد تشخیص دهند. سوپرویژن و تحلیل شخصی نیز اجزای اساسی این مسیر به شمار میآیند و به درمانگر کمک میکنند تا میان دانش نظری، تجربه شخصی و مسئولیت بالینی پیوند برقرار کند.
بخش مهمی از آموزشهای مدرسه بهصورت آنلاین برگزار میشود. به همین دلیل، روانپژوه توانسته است میزبان روانشناسان، روانپزشکان، درمانگران و علاقهمندان روانکاوی از شهرهای مختلف ایران و نیز فارسیزبانان خارج از کشور باشد.
دورهها و برنامههای آموزشی
برنامههای آموزشی روانپژوه در سالهای اخیر مجموعهای از دورههای بلندمدت، کارگاههای تخصصی، گروههای مطالعه، دورههای سوپرویژن و پروژههای پژوهشی را دربر گرفتهاند. مهمترین این برنامهها عبارتاند از:
-
دوره جامع مبانی و تکنیک رواندرمانی تحلیلی؛
-
دوره دوساله آشنایی پایهای با نظریات فروید، با تمرکز بر سیر تحول اندیشه فروید، سایکوپاتولوژی، متاسایکولوژی، نظریه رویا و پرورش نگاه تحلیلی؛
-
دوره تخصصی «تفسیر رویا در فروید»، بر اساس مطالعه همزمان کتاب تفسیر رویاها و سخنرانیهای مقدماتی فروید؛
-
دوره خوانش آثار اتو رنک، با تمرکز بر ترومای تولد، جدایی، اراده، اضطراب و جایگاه دوره پیشاادیپی در روانکاوی؛
-
دورههای روابط ابژه و آموزش رواندرمانی با نگاه هستیکاوانه؛
-
جلسات منظم خوانش مقالات کلاسیک و معاصر روانکاوی و انتشار فایلهای صوتی این نشستها؛
-
دوره عملی نوشتن روانکاوانه، از انتخاب موضوع و تدوین گزارش بالینی تا نگارش مقاله، جستار و آمادهسازی متن برای انتشار؛
-
سوپرویژن فردی و گروهی رواندرمانی تحلیلی؛
-
سوپرویژن گروهی بر اساس مدل Analytic Group-Vision (AGV)؛
-
کارگاهها و نشستهایی درباره فروید، رنک، فرنتزی، نظریه روابط ابژه، روانکاوی گروهی، تروما، رویا، جنسیت، بدن، فرهنگ، ادبیات و سینما.
پذیرش در بسیاری از دورههای حرفهای مدرسه بر اساس بررسی رزومه یا مصاحبه انجام میشود تا سطح دوره، پیشنیازهای آموزشی و نیازهای شرکتکنندگان با یکدیگر تناسب داشته باشند. شرکت در دورههای آموزشی نیز بهتنهایی به معنای دریافت صلاحیت حرفهای برای رواندرمانی نیست و فعالیت بالینی مستلزم تحصیلات، مجوزها، تحلیل شخصی و سوپرویژن متناسب با استانداردهای حرفهای است.
سوپرویژن و Analytic Group-Vision
سوپرویژن یکی از ارکان اصلی فعالیت مدرسه روانکاوی روانپژوه است. در کنار سوپرویژن فردی و گروهی متعارف، مدل Analytic Group-Vision یا AGV نیز در این مدرسه شکل گرفته و توسعه یافته است. AGV مدلی برای سوپرویژن گروهی روانکاوانه است که در آن، گروه صرفاً مجموعهای از درمانگرانِ اظهارنظرکننده نیست، بلکه ماتریکس گروه بهمثابه ناظر ثالث و سوپروایزر گروهی عمل میکند.
در این مدل، روایت کیس، تجربه هیجانی اعضا، سکوتها، تنشها، جابهجاییها و موازیسازی میان میدان درمان و میدان سوپرویژن، همگی بهعنوان دادههای بالینی در نظر گرفته میشوند. هدف AGV ارائه نسخههای فوری یا توصیههای تکنیکی نیست، بلکه گسترش ظرفیت گروه برای مشاهده، تحمل و اندیشیدن به آن چیزی است که در رابطه درمانی هنوز امکان صورتبندی نیافته است.
همکاریهای علمی و بینالمللی
روانپژوه از نخستین سالهای فعالیت آموزشی خود کوشیده است ارتباط میان جامعه روانکاوی مشهد و استادان و روانکاوان ایرانی و بینالمللی را گسترش دهد. در طول این سالها، دورهها و سوپرویژنهایی با حضور استادانی از ایران، فرانسه، سوئد، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده برگزار شده است.
از جمله این برنامهها میتوان به دورههای روانکاوی لاکانی با تدریس دکتر حسن مکارمی، سوپرویژن گروهدرمانی تحلیلی با هادی رحیمیدانش، کارگاه روانکاوی و نظریه دلبستگی با حضور جرمی هولمز و سمپوزیوم روانکاوی با مشارکت روانکاوان ایرانی و آلمانی و همکاری مؤسسه سیاووشان اشاره کرد. این همکاریها به روانپژوه کمک کردهاند تا آموزش روانکاوی را از محدوده جغرافیایی مشهد فراتر ببرد و امکان گفتوگو میان سنتها و رویکردهای مختلف روانکاوانه را فراهم کند.
پژوهش و تولید دانش روانکاوانه
روانپژوه در کنار آموزش و درمان، پژوهش و تولید دانش را بخشی جداییناپذیر از هویت خود میداند. ترجمه و انتشار متون فروید و روانکاوان پسافرویدی، برگزاری جلسات مقالهخوانی، ایجاد آرشیو متون و فایلهای آموزشی، حمایت از نگارش گزارشهای بالینی و مقالات علمی و شکلدادن به گروههای پژوهشی، از جمله فعالیتهای مدرسه در این زمینهاند.
این مدرسه همچنین فضای شکلگیری و گسترش دو پروژه نظری و بالینی بوده است: هستیکاوی (To Be-Analysis) و Analytic Group-Vision (AGV). هستیکاوی رویکردی یکپارچهنگر در روانکاوی است که نسبت میان هستی، زمان ذهنی، تروما، روابط ابژه، حفاظت روانی و آسیبشناسی را بررسی میکند. مفاهیمی مانند لحظه «بودن»، بار هستی، ابژه زروانی، گذشته زبانی باز و الگوی چهارلایه سپر محافظتی در چارچوب این رویکرد صورتبندی شدهاند.
بنیانگذار و مدیر مدرسه
دکتر علی پژوهنده دارای دکتری تخصصی روانشناسی تربیتی از دانشگاه خوارزمی، رواندرمانگر روانکاوانه و فارغالتحصیل مرکز مطالعات روانکاوی تهران (TCPS) است. او بنیانگذار و مدیر مدرسه روانکاوی روانپژوه و مرکز روانپژوه، مدرس روانکاوی و عضو انجمن بینالمللی رواندرمانی گروهی و فرایندهای گروهی (IAGP) است.
فعالیتهای بالینی، آموزشی و پژوهشی او بر تروما، زمان ذهنی، روابط ابژه، حفاظت روانی، فرایندهای گروهی و نسبت میان هستی و زمان در زندگی روانی متمرکز است. او بنیانگذار رویکرد هستیکاوی و طراح مدل سوپرویژن گروهی AGV است.
مجموعه مقالات دکتر پژوهنده در قالب کتاب «هستیکاوی: مجموعه مقالات ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵» او در دست انتشار است. مقالات او درباره زمان سوبژکتیو، تروما، تکرار، سپر محافظتی، ابژه زروانی و سوپرویژن روانکاوانه در نشریاتی چون Free Associations، IJP Open، International Forum of Psychoanalysis و Neuropsychoanalysis منتشر شدهاند. آثار دیگری از او، از جمله مقاله «زمان در آنسوی اصل لذت»، «بار هستی» و مقاله معرفی مدل AGV نیز در نشریات American Imago، Free Associations و Group Analysis منتشر شده یا برای انتشار پذیرفته شدهاند.
خدمات و فعالیتهای اصلی روانپژوه
فعالیتهای اصلی روانپژوه در حال حاضر بر محورهای زیر متمرکزند:
-
رواندرمانی تحلیلی و روانکاوانه فردی، بهصورت حضوری و آنلاین؛
-
گروهدرمانی تحلیلی؛
-
آموزش بلندمدت رواندرمانی تحلیلی و نظریههای روانکاوی؛
-
سوپرویژن فردی و گروهی برای رواندرمانگران و کاندیداهای رواندرمانی تحلیلی؛
-
برگزاری دورهها، کارگاهها، سخنرانیها و گروههای مطالعه روانکاوانه؛
-
آموزش نگارش بالینی و پژوهش روانکاوانه؛
-
ترجمه، تألیف و انتشار متون و محتوای آموزشی روانکاوی؛
-
توسعه و آموزش رویکرد هستیکاوی و مدل Analytic Group-Vision.
رسالت روانپژوه فراهمکردن فضایی علمی، اخلاقی و پویا برای درمان، آموزش، پژوهش و گفتوگوی روانکاوانه است؛ فضایی که در آن نظریه از تجربه بالینی جدا نباشد، درمانگر از اندیشیدن بازنایستد و روانکاوی بتواند در پیوند با زبان، فرهنگ و تجربه زیسته فارسیزبانان رشد کند.
روانکاوی را نشر دهیم تا جامعهای بهتر بسازیم.
